આર્થિક સમૃદ્ધિનો લાંબો અને ટૂંકો ભારતનો પ્રથમ HSR પ્રોજેક્ટ સાકાર થવાની અપેક્ષા છે
શહેરો વચ્ચે ઝડપી મુસાફરોની અવરજવરને સક્ષમ બનાવવાથી લઈને પરિવહનનું સલામત અને વિશ્વસનીય માધ્યમ પૂરું પાડવા સુધી, અને રોજગારીની તકોની દુનિયા ખોલવાથી લઈને દેશમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી ટેકનોલોજીનો પરિચય કરાવવા સુધી; દેશમાં હાઇ સ્પીડ રેલ (HSR) પ્રોજેક્ટની આર્થિક સફળતા નક્કી કરતા ઘણા પરિબળો છે. પરંતુ તેમાંથી સૌથી મહત્વપૂર્ણ એ છે કે આ વિશાળ પ્રોજેક્ટ સ્થાનિક અસર બનાવી શકે છે જે ફક્ત સ્થળો, ઉદ્યોગો અને પ્રોજેક્ટ કોરિડોરમાં રહેતા લોકો જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં રહેતા લોકોના સામાજિક-આર્થિક મૂલ્યાંકનમાં મુખ્ય ઘટક સાબિત થઈ શકે છે.
૧૯૬૪માં જાપાનમાં પ્રથમ શિંકનસેનની રજૂઆત પછી, હાઇ-સ્પીડ ટ્રેનો એક નિર્વિવાદ તકનીકી, વ્યાપારી અને લોકપ્રિય સફળતા સાબિત થઈ છે. ત્યારથી ઘણા દેશોએ ટેકનોલોજી અપનાવી છે અને તેમાં રોકાણ કર્યું છે જે આજે હાઇ-સ્પીડ રેલ લાઇનનું વિશાળ નેટવર્ક બની ગયું છે. તેમાં સૌથી નોંધપાત્ર યુ.કે., ફ્રાન્સ, જર્મની, સ્પેન, ચીન અને તાજેતરમાં યુ.એસ.એ., ઓસ્ટ્રેલિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. દરેક દેશ માટે HSR જેવી ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરવા પાછળની પ્રેરણા અલગ અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ અંતિમ દ્રષ્ટિકોણ એક જ રહે છે: લોકોને વધુ સારી સામાજિક, આર્થિક અને રોજગારની તકો પૂરી પાડીને જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો અને પર્યાવરણને પણ ફાયદો પહોંચાડવો.
સાચું છે કે ભારતમાં ૫૦૮ કિમી લાંબો મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ હજુ પણ ચાલી રહ્યો છે, પરંતુ એવા દેશો છે જેમણે ભૂતકાળમાં HSR અપનાવ્યું છે અને હવે વિસ્તરણની પ્રક્રિયામાં છે કારણ કે તેની કાર્યક્ષમતા તેના દ્વારા સેવા આપતા પ્રદેશોમાં સકારાત્મક લાંબા ગાળાના સ્પીલઓવર અસરમાં પરિણમી છે. શું તે ભારત માટે વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર તેની સ્થિતિનું પુનરાવર્તન કરવા અને સુધારવા માટે એક આકર્ષક કેસ તૈયાર નથી કરતું? અભિપ્રાય નિર્માતાઓ એવા સમયે HSR જેવા ખર્ચાળ માળખાગત સુવિધા વિકસાવવાની યોગ્યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવી શકે છે જ્યારે વિશ્વ અર્થતંત્ર અસ્થિર છે. પરંતુ આશાસ્પદ વાત એ છે કે હાલમાં આવા પ્રોજેક્ટ વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને લાંબા ગાળાના સામાજિક-આર્થિક લાભો મેળવી શકાય છે જે બદલામાં આવનારા સમયમાં ભારતને સ્થિર અને ટકાઉ આર્થિક શક્તિ તરીકે સ્થાન આપી શકે છે.
ભારતના પ્રખ્યાત બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટથી થતા આર્થિક લાભો અને લોકો પર તેની એકંદર અસરના અનેક સ્તરો અહીં જોવામાં આવી રહ્યા છે.