પ્રકાશન તારીખ: 16-01-2024

અદ્યતન જાળવણી સાધનો સાથે ગ્રીન રોલિંગ સ્ટોક ડિપો

મુંબઈ–અમદાવાદ હાઈ સ્પીડ કોરિડોર (બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ)ને ગુજરાતના સાબરમતી અને સુરત તેમજ મહારાષ્ટ્રના ઠાણે ખાતે આવેલા ત્રણ રોલિંગ સ્ટોક ડિપો દ્વારા સેવા આપવામાં આવશે. આ ડિપોનો ડિઝાઇન જાપાનના શિન્કાન્સેન ડિપોના અનુભવના આધારે કરવામાં આવી રહ્યો છે.

NHSRCL દ્વારા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં ‘ઠાણે રોલિંગ સ્ટોક ડિપોનું ડિઝાઇન અને નિર્માણ’ માટે M/s દિનેશચંદ્ર–DMRC JV ને લેટર ઓફ એક્સેપ્ટન્સ આપવામાં આવ્યું છે. આ પેકેજમાં સિવિલ કામ, ઇન્સ્પેક્શન શેડ, મેન્ટેનન્સ ડિપો તેમજ જાળવણી સુવિધાઓની સ્થાપના, પરીક્ષણ અને કમિશનિંગનો સમાવેશ થાય છે.

ઠાણે ડિપો લગભગ 55 હેક્ટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલો રહેશે અને તેમાં ટ્રેનસેટની જાળવણી અને હળવી મરામત માટેની સુવિધાઓ હશે. શરૂઆતમાં 4 ઇન્સ્પેક્શન લાઇન અને 10 સ્ટેબલિંગ લાઇન બનાવવામાં આવશે, જેને ભવિષ્યમાં વધારીને અનુક્રમે 8 અને 31 કરવામાં આવશે.

લગભગ 40 પ્રકારની 200 થી વધુ ડિપો મશીનો, જેમ કે બોગી એક્સચેન્જ મશીન, અન્ડરફ્લોર વ્હીલ રી-પ્રોફાઇલિંગ મશીન, ટેસ્ટર્સ અને ડેટા રીડર્સ, અલ્ટ્રાસોનિક ફ્લો ડિટેક્ટર્સ, ટ્રેનસેટ વોશિંગ પ્લાન્ટ વગેરે, જે શિન્કાન્સેન ધોરણ મુજબ હાઈ સ્પીડ ટ્રેનસેટની જાળવણી માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે, જાપાનમાંથી મંગાવવામાં આવી રહ્યા છે.

ઠાણે ડિપો ઉપરાંત, ગુજરાત રાજ્યમાં સાબરમતી અને સુરતમાં બે વધુ ડિપોનું નિર્માણ ચાલી રહ્યું છે. સાબરમતી રોલિંગ સ્ટોક ડિપો લગભગ 83 હેક્ટર વિસ્તારમાં સૌથી મોટો ડિપો હશે. તેમાં હળવા અને ભારે બંને પ્રકારની જાળવણી માટે અદ્યતન સાધનો હશે જેમ કે ઇન્સ્પેક્શન બે, વોશિંગ પ્લાન્ટ, વર્કશોપ, શેડ અને સ્ટેબલિંગ લાઇન. આ ડિપોમાં 10 સ્ટેબલિંગ લાઇન હશે જેને ભવિષ્યમાં વધારીને 29 કરવામાં આવશે.

સાબરમતી ડિપોનું નિર્માણ M/s Sojiz-L&T કન્સોર્ટિયમને આપવામાં આવ્યું છે અને 05.01.2023થી શરૂ થયું છે. એડમિનિસ્ટ્રેશન બિલ્ડિંગ માટેનું ખોદકામ કાર્ય પૂર્ણ થઈ ગયું છે. સ્ટીલ સ્ટ્રક્ચર માટેના ડિઝાઇન મંજૂરી પ્રક્રિયા ચાલુ છે, જ્યાં ઇન્સ્પેક્શન બે, પિટ્સ અને ડિપો મશીનરી સ્થાપિત કરવામાં આવશે. ડિપો માટે જમીન તૈયાર કરવાની કામગીરી પહેલેથી જ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

સુરતમાં લગભગ 40 હેક્ટર વિસ્તારમાં એક વધુ ડિપોનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે. આ ડિપો જાપાનમાંથી આવતા પ્રારંભિક ટ્રેનસેટ પ્રાપ્ત કરશે અને તેમની કમિશનિંગ માટે જરૂરી સુવિધાઓ આપશે.

સુરત ડિપો પ્રસ્તાવિત સુરત HSR સ્ટેશનથી લગભગ 2 કિમી દૂર આવેલો છે. અહીં દરરોજ ટ્રેનસેટનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. શરૂઆતના તબક્કામાં આ ડિપો બે ટ્રેનસેટ (એક નિરીક્ષણ અને એક સ્ટેબલિંગ) સંભાળી શકશે. ભવિષ્યમાં તેને વધારીને બે નિરીક્ષણ ટ્રેક અને ચાર સ્ટેબલિંગ ટ્રેક કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત ઇમર્જન્સી રિપેર અને વ્હીલ રી-પ્રોફાઇલિંગ સુવિધાઓ પણ આપવામાં આવશે.

સુરત ડિપોનું કામ M/s L&Tને આપવામાં આવ્યું છે અને સારી રીતે પ્રગતિ કરી રહ્યું છે. સ્ટીલ શેડ તૈયાર થઈ ગયા છે અને ફિનિશિંગ કામ ચાલી રહ્યું છે. કેટલીક મશીનો સાઇટ પર આવી ગઈ છે, જેમાં જાપાનથી આવેલી મશીન પણ સામેલ છે. ટ્રેક બિછાવવાનું કામ જલ્દી શરૂ થશે.

ડિપોમાં જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન

MAHSR ડિપોમાં યોગ્ય જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. સાબરમતી ડિપોની પાણીની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ વરસાદી પાણીના સંચય અને બોરવેલ પાણીથી પૂરો કરવામાં આવશે. નગરપાલિકા પાણી પર ખૂબ ઓછી નિર્ભરતા રહેશે. વરસાદી પાણી જમીન હેઠળના ટાંકા માં સંગ્રહિત કરી શુદ્ધ કરવામાં આવશે. સપાટીનું પાણી જળાશયોમાં મોકલીને ભૂગર્ભ જળને પુનર્ભરિત કરવામાં આવશે. ગંદા પાણીનું શુદ્ધિકરણ કરીને ફરી ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે, જે કુલ પાણીની જરૂરિયાતના લગભગ 70% પૂરી કરશે.

ઠાણે ડિપોમાં પણ વરસાદી પાણી સંચય, પાણી સંગ્રહ અને ગંદા પાણીના શુદ્ધિકરણ માટેની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.

કચરા સંચાલન સુવિધા: સાબરમતી અને ઠાણે ડિપોમાં ટ્રેન અને ડિપોમાંથી ઉત્પન્ન થતા કચરાના વિભાજન, સંકોચન અને સંચાલન માટે સુવિધા ઉપલબ્ધ રહેશે.

ગ્રીન ડિપોની મુખ્ય વિશેષતાઓ

• હાલની જરૂરિયાત અને ભવિષ્યના વિસ્તરણને ધ્યાનમાં રાખીને જમીનનો યોગ્ય ઉપયોગ
• સુવિધાઓનો લેઆઉટ કાર્યક્ષમ કાર્યપ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરશે
• કર્મચારીઓ માટે સલામત, આરામદાયક અને કાર્યક્ષમ કાર્ય પરિસ્થિતિ
• ભવિષ્યમાં સોલાર પેનલ સ્થાપિત કરી શકાય તે રીતે ડિઝાઇન
• ધ્વનિ નિયંત્રણ, ધૂળ નિયંત્રણ અને યોગ્ય હવાના પ્રવાહની વ્યવસ્થા
• આધુનિક સામગ્રી સંચાલન અને સંગ્રહ સિસ્ટમ