प्रकाशन दिनांक: 08-01-2024

प्रकल्पाची सद्यस्थिती (दिनांक ८ जानेवारी २०२४ रोजी)

प्रकल्पाची ठळक वैशिष्ट्ये

• गुजरात आणि महाराष्ट्रासाठीची सर्व नागरी कंत्राटे (Civil Contracts) प्रदान करण्यात आली आहेत.
• १२०.४ किमी लांबीचे गर्डर्स (Girders) बसवण्यात आले असून, २७१ किमी लांबीच्या खांबांचे (Piers) कास्टिंग पूर्ण झाले आहे.
• गुजरात, दादरा आणि नगर हवेली (DNH) तसेच महाराष्ट्र या राज्यांमध्ये १००% भूसंपादन पूर्ण झाले आहे.
• MAHSR कॉरिडॉरच्या ट्रॅक प्रणालीसाठी, जपानी 'शिंकनसेन' (Shinkansen) मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पद्धतीनुसार, पहिल्या 'प्रबलित काँक्रीट' (RC) ट्रॅक बेडचे काम सुरत आणि आनंद येथे सुरू झाले आहे. भारतात 'J-स्लॅब बॅलस्टलेस ट्रॅक प्रणाली'चा वापर होण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
• गुजरातच्या वलसाड जिल्ह्यातील झरोली गावाजवळ स्थित, ३५० मीटर लांबीचा आणि १२.६ मीटर व्यासाचा पहिला पर्वतीय बोगदा (Mountain Tunnel) अवघ्या १० महिन्यांत पूर्ण करून एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठण्यात आला आहे.
• गुजरातच्या सुरत शहरात, राष्ट्रीय महामार्ग ५३ (NH 53) वर ७० मीटर लांबीचा आणि ६७३ मेट्रिक टन वजनाचा पहिला पोलादी पूल उभारण्यात आला आहे. अशा एकूण २८ पुलांपैकी १६ पुलांचे बांधकाम (Fabrication) सध्या विविध टप्प्यांवर सुरू आहे.
• MAHSR कॉरिडॉरवरील एकूण २४ नदी पुलांपैकी सहा नद्यांवरील पुलांचे काम पूर्ण झाले आहे; यामध्ये पार (वलसाड जिल्हा), पूर्णा (नवसारी जिल्हा), मिंढोला (नवसारी जिल्हा), अंबिका (नवसारी जिल्हा), औरंगा (वलसाड जिल्हा) आणि वेंगानिया (नवसारी जिल्हा) या नद्यांचा समावेश आहे.

• रेल्वेच्या आणि नागरी संरचनांच्या (civil structures) कामकाजादरम्यान निर्माण होणारा आवाज कमी करण्यासाठी, उड्डाणपूलाच्या (viaduct) दोन्ही बाजूंना 'नॉईज बॅरियर्स' (ध्वनीरोधक भिंती) उभारले जात आहेत.
• भारतातील पहिल्या ७ किमी लांबीच्या पाण्याखालील (undersea) रेल्वे बोगद्याच्या कामाला सुरुवात झाली आहे; हा बोगदा महाराष्ट्रातील BKC आणि शिलफाटा दरम्यानच्या २१ किमी लांबीच्या बोगद्याचाच एक भाग आहे.
• मुंबई HSR स्थानकाच्या बांधकामासाठीच्या उत्खननाच्या कामाला सुरुवात झाली आहे.

भूसंपादनाची स्थिती:

• एकूण: - १०० %
• गुजरात: - १०० %
• DNH: - १०० %
• महाराष्ट्र: - १०० %

गुजरातमध्ये कामाची प्रगती

३.१ उड्डाणपूल (Viaduct): एकूण - ३५२ किमी

• पाइल + ओपन फाउंडेशन: ३४३.९ किमी
• फाउंडेशन (पाया): २९४.५ किमी
• पियर (स्तंभ) (स्थानकांसह): २७१ किमी
• पियर (स्तंभ) (स्थानकांव्यतिरिक्त): २६८.५ किमी
• क्र.
• गर्डर्सची संख्या: ३७९७
• गर्डर कास्टिंग: १५२ किमी
• वायडक्ट (गर्डर उभारणी/लॉन्चिंग): १२०.४ किमी

३.२ विशेष पूल

राष्ट्रीय व राज्य महामार्ग, सिंचन कालवे आणि रेल्वे मार्गांवरील २८ ठिकाणे (१७ गुजरातमध्ये, ११ महाराष्ट्रात) लांब पल्ल्याच्या (long span) पोलादी संरचना वापरून पुलांद्वारे जोडली जाणार आहेत.

३.३ स्थानके आणि डेपो

गुजरात

• सर्व ८ HSR स्थानकांवरील (वापी, बिलिमोरा, सुरत, भरूच, आनंद, वडोदरा, अहमदाबाद आणि साबरमती) कामे बांधकामाच्या विविध टप्प्यांवर आहेत.
• सर्व ८ HSR स्थानकांसाठी पायाभरणीचे काम पूर्ण झाले आहे.
• वापी स्थानक – रेल लेव्हल स्लॅब (२०० मी.) पूर्ण.
• बिलिमोरा स्थानक – २८८ मी. लांबीच्या रेल लेव्हल स्लॅबचे कास्टिंग पूर्ण.
• सुरत स्थानक – कॉनकोर्स स्लॅब आणि रेल लेव्हल स्लॅब (४५० मी.) पूर्ण. प्लॅटफॉर्म लेव्हल स्लॅबच्या कास्टिंगला सुरुवात झाली असून ५५७ मी. कास्टिंग पूर्ण झाले आहे.
• आनंद स्थानक – कॉनकोर्स स्लॅब आणि रेल लेव्हल स्लॅब (४२५ मी.) पूर्ण. १२४ मी. लांबीचा प्लॅटफॉर्म लेव्हल स्लॅब पूर्ण.
• अहमदाबाद स्थानक – कॉनकोर्स स्लॅब (४३५ मी.) पूर्ण.
• सुरत डेपो – पायाभरणी आणि अधिरचना (super structure) कामे पूर्ण.
• साबरमती डेपो – मातीकाम (Earthwork) पूर्ण; OHE पायाभरणीचे काम प्रगतीपथावर आहे.

महाराष्ट्र

• महाराष्ट्रातील मुंबई HSR स्थानकाचे काम सुरू झाले आहे. ९९% 'सिकंट पाइल' (Secant pile) काम पूर्ण झाले आहे. १०४,४२१ घनमीटर उत्खनन (excavation) करण्यात आले आहे. दुसऱ्या स्तराच्या उत्खननासाठी आवश्यक असलेल्या अँकर फिक्सिंगचे काम सुरू झाले आहे.
• महाराष्ट्रातील उर्वरित मार्गासाठी (अलाइनमेंट) – ज्यामध्ये ३ स्थानकांचा (बोईसर, विरार आणि ठाणे) समावेश आहे – भूतांत्रिक (Geotech) काम प्रगतीपथावर आहे.