प्रकाशन दिनांक: Fri, 10/07/2026 - 00:00

1,640 मेट्रिक टन वजनाचा सर्वात जड पोर्टल बीम रेल्वे मार्गावर अवघ्या तीन तासांत लाँच

साबरमती येथे अंतिम आणि सर्वात जड पोर्टल बीमचे यशस्वी लाँचिंग पूर्ण झाल्याने, गुजरातमधील अहमदाबाद येथे मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व 13 जड पोर्टल बीमचे लाँचिंग यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. हा प्रकल्पाच्या बांधकामातील आणखी एक महत्त्वाचा अभियांत्रिकी टप्पा आहे.

अहमदाबादमधील 18 किलोमीटर लांबीचा बुलेट ट्रेन व्हायाडक्ट विद्यमान व्यस्त रेल्वे मार्गांना उन्नत (एलिव्हेटेड) स्तरावर ओलांडतो. या रेल्वे क्रॉसिंगसाठी विशेषतः 13 जड पोर्टल बीमची रचना करून त्यांची उभारणी करण्यात आली आहे. त्यामध्ये पुढीलप्रमाणे समावेश आहे:

• मणिनगर येथे मुंबई–अहमदाबाद मुख्य रेल्वे मार्गावर 5 पोर्टल बीम.
• वटवा येथे मुंबई–अहमदाबाद मुख्य रेल्वे मार्गावर 7 पोर्टल बीम.
• साबरमती येथे अहमदाबाद–दिल्ली मुख्य रेल्वे मार्गावर 1 पोर्टल बीम.

अंतिम प्रीकास्ट-प्रेस्ट्रेस्ड पोर्टल बीमचे वजन सुमारे 1,640 मेट्रिक टन असून, अहमदाबादमध्ये लाँच करण्यात आलेल्या सर्व 13 पोर्टल बीमपैकी हा सर्वात जड प्रीकास्ट काँक्रीट पोर्टल बीम आहे. या बीमची लांबी 34.5 मीटर असून त्याचा क्रॉस-सेक्शन 5.5 मीटर × 4.5 मीटर आहे. त्यामुळे हा या प्रकल्पात वापरण्यात आलेल्या सर्वात मोठ्या प्रीकास्ट पोर्टल बीमपैकी एक आहे. या विशाल बीमचे लाँचिंगचे काम अवघ्या तीन तासांत यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आले.

या पोर्टल बीमचे लाँचिंग 2,200 मेट्रिक टन क्षमतेच्या क्रॉलर क्रेनच्या सहाय्याने करण्यात आले. मर्यादित कार्यक्षेत्र असूनही या गुंतागुंतीच्या कामाचे अत्यंत बारकाईने नियोजन करण्यात आले आणि भारतीय रेल्वेसोबत घनिष्ठ समन्वय साधून कठोर सुरक्षा मानकांचे पालन करण्यात आले. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान रेल्वे वाहतूक सुरक्षितपणे आणि कोणत्याही अडथळ्याशिवाय सुरू ठेवण्यात आली.

अहमदाबादमध्ये सर्व 13 जड पोर्टल बीमचे यशस्वी लाँचिंग हे भारताच्या पहिल्या हाय-स्पीड रेल प्रकल्पाच्या बांधकामात वापरण्यात येत असलेल्या अत्याधुनिक अभियांत्रिकी क्षमता, अचूक नियोजन आणि उच्च दर्जाच्या अंमलबजावणीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

पोर्टल बीमचे आकारमान