प्रकाशन दिनांक: Fri, 17/07/2026 - 15:59

अहमदाबादमधील अनुपम उड्डाणपुलावर (रेल्वे ओव्हर ब्रिज) 80 मीटर लांबीच्या 'मेक इन इंडिया' स्टील ब्रिजच्या (पोलादी पूल) यशस्वी उभारणीसह मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाने आणखी एक महत्त्वाचा अभियांत्रिकी टप्पा गाठला आहे.

पश्चिम रेल्वेच्या अहमदाबाद-मुंबई मुख्य मार्गावर (साबरमती-वटवा टप्पा) बांधलेला अनुपम उड्डाणपूल (रेल्वे ओव्हर ब्रिज) हा खोखरा अपेरल पार्क मेट्रो स्टेशन आणि कांकरिया तलाव यांना जोडणारा एक महत्त्वाचा रस्ता दुवा आहे. बुलेट ट्रेनचा व्हायाडक्ट या रेल्वे मार्गाला समांतर धावतो.

अहमदाबाद जिल्ह्यात, बुलेट ट्रेन व्हायाडक्ट प्रामुख्याने स्पॅन-बाय-स्पॅन (एसबीएस) बांधकाम पद्धतीचा वापर करून बांधला जात आहे, ज्यामध्ये ठराविक स्पॅनची लांबी 30 ते 50 मीटर इतकी असते. तथापि, अनुपम फ्लायओव्हर क्रॉसिंगवर, विद्यमान उड्डाणपुलाच्या दोन्ही बाजूला पियर्स उभे करावे लागल्याने 80 मीटरच्या जास्त लांबीच्या स्पॅनची आवश्यकता होती.

1,004 मेट्रिक टन वजन, 14 मीटर उंची आणि 14.4 मीटर रुंदी असलेला हा स्टील ब्रिज महाराष्ट्रातील वर्धा (नागपूर) येथील झेटवर्कच्या उत्पादन सुविधेमध्ये तयार करण्यात आला आणि बांधकामस्थळी आणला गेला. पुलाची जोडणी आणि उभारणी सुलभ करण्यासाठी 10.8 मीटर × 140 मीटर आकाराची आणि अंदाजे 1,110 मेट्रिक टन वजनाची विशेषतः डिझाइन केलेली तात्पुरती लॉंचिंग व्यवस्था उभारण्यात आली होती.

उच्च संरचनात्मक अखंडता सुनिश्चित करण्यासाठी, जमिनीपासून अंदाजे 18 मीटर उंचीवर तात्पुरत्या ट्रेस्टल्सवर 18 स्किड व्यवस्था आणि 35,602 टॉर-शिअर टाईप हाय स्ट्रेंथ (टीटीएचएस) बोल्ट्सचा वापर करून पुलाची जोडणी करण्यात आली. दीर्घकालीन टिकाऊपणा वाढवण्यासाठी आणि कंपन नियंत्रणासाठी या संरचनेला C5 संरक्षक पेंटिंग सिस्टीम आणि इलास्टोमेरिक बेअरिंग्ज प्रदान करण्यात आले आहेत.

जोडणी पूर्ण झाल्यानंतर, हायड्रॉलिक जॅक्सचा वापर करून संपूर्ण पूल तात्पुरत्या लॉंचिंग स्ट्रक्चरवरून रेखांशाच्या दिशेने पुढे सरकवण्यात आला. सार्वजनिक सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि सर्व बांधकाम व सुरक्षा मानकांचे काटेकोरपणे पालन करण्यासाठी, स्थानिक प्राधिकरणांकडून मिळालेल्या नियोजित ट्रॅफिक ब्लॉक दरम्यान ही प्रक्रिया पार पाडली गेली. रेखांशाच्या दिशेने लॉंचिंग पूर्ण झाल्यानंतर, बुलेट ट्रेन व्हायाडक्टसोबत अचूक अंतिम अलाइनमेंट साध्य करण्यासाठी पूल काळजीपूर्वक बाजूला सरकवण्यात आला.

या कामगिरीसह, गुजरातमध्ये नियोजित 17 स्टील पुलांपैकी 15 पूल पूर्ण झाले आहेत. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन कॉरिडॉरसाठी एकूण 28 स्टील पूल नियोजित आहेत.