प्रकाशन दिनांक: 03-02-2026

माउंटन टनेल (MT-6) ची लांबी 454 मीटर असून रुंदी 14.4 मीटर आहे

पालघरमध्ये सुमारे एका महिन्यात दोन माउंटन टनेल ब्रेकथ्रू साध्य

रेल्वे, माहिती व प्रसारण तसेच इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्री श्री अश्विनी वैष्णव यांनी बुलेट ट्रेन प्रकल्पात एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठल्याची घोषणा केली. महाराष्ट्रातील पालघर येथे दुसऱ्या माउंटन टनेलचा ब्रेकथ्रू यशस्वीरित्या पूर्ण झाला आहे. ही टनेल 454 मीटर लांब व 14.4 मीटर रुंद असून मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पासाठी अप आणि डाउन दोन्ही मार्गांसाठी वापरली जाईल.

पालघर जिल्ह्यात एका महिन्यातील हा दुसरा माउंटन टनेल ब्रेकथ्रू आहे. यापूर्वी MT-5 टनेलचा ब्रेकथ्रू 2 जानेवारी 2026 रोजी सापहले जवळ झाला होता.

माउंटन टनेल (MT-6) चे उत्खनन दोन्ही टोकांपासून न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड (NATM) वापरून करण्यात आले, जी ड्रिल आणि नियंत्रित ब्लास्टिंगवर आधारित आधुनिक तंत्रज्ञान आहे. हे काम 12 महिन्यांत पूर्ण झाले. टनेल ब्रेकथ्रू म्हणजे जेव्हा दोन्ही बाजूंनी खोदकाम करणाऱ्या टीम्स मधोमध एकत्र येतात आणि सलग मार्ग तयार होतो.

केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी संपूर्ण हाय-स्पीड रेल टीमचे अभिनंदन केले. त्यांनी सांगितले की टीमच्या वेगवान कामामुळे देशात नवा आत्मविश्वास निर्माण झाला आहे. या प्रकल्पात वापरल्या जाणाऱ्या नवीन तंत्रज्ञान आणि नवकल्पनांमुळे जागतिक स्तरावर याकडे लक्ष वेधले जात आहे. त्यांनी हेही नमूद केले की अनेक अत्याधुनिक यंत्रे भारतातच तयार केली जात आहेत.

केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की गुजरात विभागात बुलेट ट्रेन प्रकल्पाचे व्यावसायिक संचालन पुढील वर्षी सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. तसेच 2028 पर्यंत सेवा ठाणेपर्यंत आणि 2029 पर्यंत मुंबईपर्यंत विस्तारली जाईल.

पालघर लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार डॉ. हेमंत विष्णू सवरा हेही या प्रसंगी उपस्थित होते. त्यांनी या यशाबद्दल केंद्रीय मंत्र्यांचे आभार मानले आणि सांगितले की पालघर जिल्ह्यात विविध रेल्वे प्रकल्पांमुळे जलद विकास होत आहे. यात हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर, डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉर (DFC) आणि प्रस्तावित वधवन बंदर यांचा समावेश आहे.

न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड (NATM) ही जटिल भूगर्भीय परिस्थितीत विशेषतः उपयुक्त आहे. यात जड यंत्रसामग्रीची गरज कमी असते आणि शॉटक्रिट, रॉक बोल्ट व लॅटिस गर्डर्सच्या साहाय्याने रिअल-टाइम बदल करता येतात.

टनेलमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांच्या सुरक्षिततेसाठी विविध जिओटेक्निकल उपकरणे, रिअल-टाइम मॉनिटरिंग, अग्निसुरक्षा व्यवस्था, योग्य वायुवीजन आणि नियंत्रित प्रवेश व्यवस्था सुनिश्चित करण्यात आली.

महाराष्ट्रात प्रकल्पाचे काम विविध स्तरांवर वेगाने सुरू आहे. वैतरणा नदीवरील सर्वात मोठा पूल पिअर स्तरापर्यंत पोहोचला आहे, तर उल्हास आणि जगनी नद्यांवर काम सुरू आहे. चारही स्थानकांवर काम जलद गतीने सुरू आहे तसेच BKC ते शिलफाटा दरम्यानच्या 21 किमी लांबीच्या टनेलवरही काम प्रगतीपथावर आहे. पालघर जिल्ह्यात एकूण 7 माउंटन टनेलचे काम सुरू आहे.

MAHSR प्रकल्प सुमारे 508 किलोमीटर लांबीचा आहे, ज्यामध्ये 352 किमी गुजरात व दादरा आणि नगर हवेलीमध्ये आणि 156 किमी महाराष्ट्रात आहे. हा प्रकल्प आर्थिक क्रियाकलापांना चालना देईल, ज्ञान हस्तांतरण सुलभ करेल आणि नवीन औद्योगिक व आयटी हबच्या विकासाला मदत करेल.

27 जानेवारी 2026 पर्यंत सुमारे 334 किमी व्हायाडक्ट, 17 नदी पूल आणि 12 प्रमुख क्रॉसिंग (राष्ट्रीय महामार्ग, रेल्वे इ.) पूर्ण झाले आहेत. गुजरात विभागात ट्रॅक बसविणे आणि विद्युतीकरणाचे काम वेगाने सुरू आहे.