प्रकाशन दिनांक: 27-05-2025
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन कॉरिडॉरवरील रुळ टाकण्याच्या कामाला आता गती मिळाली आहे. गुजरातमध्ये विविध ठिकाणी असलेल्या व्हायाडक्ट्सवर (उन्नत मार्गांवर) 'ट्रॅक स्लॅब' बसवण्याचे आणि 'CAM' (सिमेंट अस्फाल्ट मोर्टार) भरण्याचे काम सुरू झाले आहे.
गुजरातमध्ये आतापर्यंत सुमारे १६० ट्रॅक किलोमीटर लांबीच्या 'ट्रॅक बेड'चे (रुळांच्या पायाचे) बांधकाम पूर्ण झाले आहे. सुमारे ३९,५०० ट्रॅक स्लॅब्स तयार करण्यात आले आहेत, जे जवळपास १९७ ट्रॅक किलोमीटरच्या समतुल्य आहेत.
फ्लॅश बट वेल्डिंग (Flash Butt Welding)
२५ मीटर लांबीचे आणि ६० किलो वजनाचे रुळ, 'फ्लॅश बट वेल्डिंग मशीन'चा (FBWM) वापर करून जोडले जातात; अशा प्रकारे व्हायाडक्टवरील 'TCB' (ट्रॅक बांधकाम तळ) येथे २०० मीटर लांबीचे पॅनल्स तयार केले जातात. सध्या, चार FBWM मशीन्स कार्यरत आहेत. १५४३ हून अधिक 'रेल पॅनल्स' (२०० मीटर लांबीचे) जोडले गेले आहेत, म्हणजेच १५४ ट्रॅक किलोमीटरपेक्षा जास्त लांबीचे रुळ जोडले गेले आहेत.
रुळ बसवण्याची ही प्रक्रिया पूर्णपणे यांत्रिकीकृत (mechanized) असून, त्यासाठी भारतातच डिझाइन केलेल्या आणि उत्पादित केलेल्या अत्याधुनिक यंत्रसामग्रीचा वापर केला जात आहे. 'मेक इन इंडिया' अंतर्गत तयार करण्यात आलेल्या रुळ बांधकामाच्या या यंत्रसामग्रीच्या संचामध्ये खालील वाहनांचा समावेश आहे:
रेल फीडर कार (RFC)
२०० मीटर लांबीचे पॅनल्स 'RFC' मध्ये चढवले जातात आणि 'RC ट्रॅक बेड'वर (काँक्रीटच्या पायावर) टाकले जातात. RFC हे रुळांची जोडी 'RC बेड'वर पुढे सरकवते; अशा प्रकारे सुरुवातीला 'RC बेड'वर तात्पुरते रुळ टाकले जातात. सध्या, सुरत आणि आनंद जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी एक 'RFC' कार्यरत आहे. आजच्या तारखेपर्यंत, सुमारे ७८ ट्रॅक किलोमीटर लांबीचे तात्पुरते रुळ टाकण्यात आले आहेत.
ट्रॅक स्लॅब लेइंग कार (SLC)
आधीच तयार केलेले (precast) 'ट्रॅक स्लॅब्स' उचलून व्हायाडक्टवर आणले जातात, विशेषरीत्या डिझाइन केलेल्या 'SLC' वर चढवले जातात आणि रुळ टाकण्याच्या निश्चित जागेपर्यंत नेले जातात. एका वेळी ५ स्लॅब्स उचलण्याची क्षमता असलेल्या 'SLC' चा वापर करून, 'RC ट्रॅक बेड'वर ट्रॅक स्लॅब्स त्यांच्या योग्य जागी बसवले जातात.
सध्या, बिलिमोरा आणि वडोदरा जिल्ह्यामध्ये प्रत्येकी एक SLC कार्यरत आहे.
सिमेंट अस्फाल्ट मोर्टार इंजेक्शन कार (CAM)
RC बेडवर ट्रॅक स्लॅब्स बसवल्यानंतर, CAM कार दुसऱ्या ट्रॅकवरून धावते (म्हणजेच, UP आणि DN या दोन्ही मार्गांवर तात्पुरता 'स्टँडर्ड गेज' ट्रॅक टाकणे आवश्यक असते). ही CAM कार CAM चे घटक (ingredients) एका विशिष्ट, नियोजित प्रमाणात मिश्रित करते; त्यानंतर, अंतिम ट्रॅकची आवश्यक ती 'लाईन आणि लेव्हल' (रेषा व पातळी) कायम राखण्यासाठी, हे CAM मिश्रण स्लॅबच्या खाली (विशेष पिशव्यांमध्ये) इंजेक्ट केले जाते. सध्या, बिलिमोरा आणि वडोदरा जिल्ह्यामध्ये प्रत्येकी एक CAM कार कार्यरत आहे.
संबंधित प्रतिमा