प्रकाशन दिनांक: 03-05-2025

वांद्रे कुर्ला संकुलात (Bandra Kurla Complex) स्थित असलेले मुंबई बुलेट ट्रेन स्थानक, हे मुंबई-अहमदाबाद HSR (हाय-स्पीड रेल) ​​मार्गावरील एकमेव भूमिगत स्थानक आहे.

या स्थानकाचा प्लॅटफॉर्म जमिनीच्या पातळीपासून सुमारे २६ मीटर खोलीवर नियोजित करण्यात आला आहे. या स्थानकात प्लॅटफॉर्म, कॉनकोर्स (प्रतीक्षा कक्ष) आणि सर्व्हिस फ्लोअर (सेवा मजला) असे एकूण तीन मजले असतील. या कामासाठी जमिनीच्या पातळीपासून ३२ मीटर (सुमारे १०० फूट) खोलीपर्यंत उत्खनन केले जात आहे; ही खोली एखाद्या १०-मजली ​​इमारतीच्या उंचीइतकी आहे.

या स्थानकात ६ प्लॅटफॉर्म असतील आणि प्रत्येक प्लॅटफॉर्मची लांबी सुमारे ४१५ मीटर असेल (जी १६ डब्यांच्या बुलेट ट्रेनला सामावून घेण्यासाठी पुरेशी आहे). या स्थानकाला मेट्रो आणि रस्ते वाहतुकीशी थेट जोडणी (कनेक्टिव्हिटी) उपलब्ध असेल.

येथे प्रवेश/बाहेर पडण्यासाठी दोन मार्ग (एन्ट्री/एक्झिट पॉइंट्स) नियोजित करण्यात आले आहेत—यातील एक मार्ग जवळच्या 'मेट्रो लाईन 2B' च्या स्थानकापर्यंत पोहोच सुलभ करण्यासाठी, तर दुसरा मार्ग MTNL इमारतीच्या दिशेने असेल.

या स्थानकाची रचना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की, कॉनकोर्स आणि प्लॅटफॉर्म पातळीवर प्रवाशांची हालचाल आणि त्यांच्या सोयीसुविधांसाठी पुरेशी जागा उपलब्ध होईल.

नैसर्गिक प्रकाश मिळण्यासाठी येथे विशेष 'स्कायलाईट'ची (छतावरील खिडक्यांची) तरतूद करण्यात आली आहे.

सद्यस्थितीतील प्रगती (आजच्या तारखेनुसार)

उत्खननाचे सुमारे ७६% काम (म्हणजेच १४.२ लाख घनमीटर) पूर्ण झाले आहे. या जागेवरून एकूण १८.७ लाख घनमीटर मातीचे उत्खनन करणे आवश्यक आहे.

कामाच्या ठिकाणी १२० घनमीटर प्रति तास (cum/hr) क्षमतेचे तीन 'बॅचिंग प्लांट्स' कार्यरत आहेत. या बॅचिंग प्लांट्ससोबतच 'आईस प्लांट' आणि 'चिलर प्लांट'ची सुविधाही पुरवण्यात आली आहे, ज्यामुळे काँक्रीटचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यास मदत होते.

कामाच्या ठिकाणी एक आधुनिक 'काँक्रीट लॅब' (प्रयोगशाळा) उभारण्यात आली आहे; यामध्ये 'वॉटर परमिएबिलिटी टेस्ट' (जल-पारगम्यता चाचणी), 'रॅपिड क्लोराईड पेनिट्रेशन टेस्ट' (जलद क्लोराईड प्रवेश चाचणी) इत्यादी सुविधा उपलब्ध आहेत. काँक्रीटशी संबंधित सर्व चाचण्या प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणीच घेतल्या जातात. तसेच, चाचणीसाठीचे नमुने ठराविक अंतराने बाहेरील प्रतिष्ठित प्रयोगशाळांकडेही पाठवले जातात.

या स्थानकाचे बांधकाम करताना 'बेस स्लॅब'साठी M-60 दर्जाचे आणि खांबांसाठी (कॉलम्ससाठी) M-80 दर्जाचे काँक्रीट वापरले जाईल. हा 'बेस स्लॅब' बुलेट ट्रेन स्थानकाच्या बांधकामातील सर्वात खोलवरचा (तळाचा) स्तर असेल. केवळ या 'बेस स्लॅब'च्या काँक्रीटीकरणासाठीच (कास्टिंगसाठीच) सुमारे २ लाख घनमीटर काँक्रीट ओतले जाईल.

आतापर्यंत २७,००० घनमीटर काँक्रीटचे ओतकाम पूर्ण झाले आहे. बेस स्लॅबचे (तळ-तटाचे) ओतकाम हे तापमान-नियंत्रित M-60 दर्जाच्या काँक्रीटचा वापर करून केले जात आहे. प्रत्येक बेस स्लॅबच्या ओतकामासाठी नियंत्रित तापमानातील ३,००० ते ४,००० घनमीटर काँक्रीटची आवश्यकता असते; हे काँक्रीट जागेवरच (in-situ) उभारलेल्या बॅचिंग प्लांट्स आणि चिलर प्लांट्सद्वारे तयार केले जात आहे. या जागेसाठी १००% 'सिकंट पाइलिंग' (३,३८४ नग), 'कॅपिंग बीम' (२,२०३ रेषीय मीटर) आणि 'फ्लड वॉल' (२,०७८ रेषीय मीटर) यांची कामे यापूर्वीच पूर्ण करण्यात आली आहेत.