प्रकाशन दिनांक: 09-04-2025
या प्रकल्पासाठी १०,००० मेट्रिक टनांहून अधिक पोलादाचा वापर करून उभारण्यात आलेले सात पोलादी पूल कार्यान्वित करण्यात आले आहेत.
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत, ८ एप्रिल २०२५ रोजी गुजरातमध्ये वडोदरा जवळ असलेल्या DFCCIL च्या दोन रेल्वेमार्गांवर (ट्रॅक्सवर) ७० मीटर लांबीचा एक पोलादी पूल यशस्वीरित्या कार्यान्वित (launched) करण्यात आला.
संपूर्ण कॉरिडॉरसाठी नियोजित असलेल्या २८ पोलादी पुलांपैकी, गुजरातमध्ये या प्रकल्पासाठी पूर्ण झालेला हा सातवा पोलादी पूल आहे. या सात पोलादी पुलांच्या बांधकामात १०,००० मेट्रिक टनांहून अधिक पोलादाचा वापर करण्यात आला असून, यामुळे भारतातील पोलाद उद्योगांना मोठी चालना मिळाली आहे.
१३ मीटर उंची आणि १४ मीटर रुंदी असलेल्या, ६७४ मेट्रिक टन वजनाच्या या पोलादी पुलाची निर्मिती (fabrication) कोलकाता येथील दुर्गापूर येथील कार्यशाळेत करण्यात आली होती; त्यानंतर तो ट्रेलरद्वारे बांधकामाच्या ठिकाणी (site) नेण्यात आला आणि तिथे उभारण्यात आला. हा पूल कार्यान्वित करण्यासाठी ४९ मीटर लांबीच्या 'लॉन्चिंग नोज'चा वापर करण्यात आला, ज्याचे वजन सुमारे २०४ मेट्रिक टन आहे.
या पुलाच्या निर्मितीमध्ये सुमारे २८,८०० 'टॉर-शिअर टाईप हाय स्ट्रेंथ' (TTHS) बोल्ट्सचा वापर करण्यात आला. तसेच, C5 प्रणालीचे रंगकाम (painting) आणि इलास्टोमेरिक बेअरिंग्जचाही यात समावेश आहे; या सर्व घटकांची रचना १०० वर्षांच्या कार्यकाळासाठी करण्यात आली आहे. हा पोलादी पूल बांधकामाच्या ठिकाणी जमिनीपासून १८ मीटर उंचीवर, तात्पुरत्या आधारस्तंभांवर (trestles) जोडण्यात आला. त्यानंतर, 'मॅक-अलॉय बार्स'चा वापर करून, प्रत्येकी २५० टन क्षमता असलेल्या दोन अर्ध-स्वयंचलित जॅक्सच्या स्वयंचलित यंत्रणेद्वारे हा पूल पुढे ओढण्यात आला.
DFCC च्या रेल्वेमार्गांवर (ट्रॅक्सवर) अधूनमधून घेण्यात आलेल्या वाहतूक थांब्यांच्या (blocks) मदतीने, हा पूल कार्यान्वित करण्याची प्रक्रिया अवघ्या १२ तासांत पूर्ण करण्यात आली.
पुलाच्या उभारणी प्रक्रियेची सुरक्षितता आणि अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी, तसेच मालवाहतूक सेवांमधील व्यत्यय किमान पातळीवर ठेवण्यासाठी, हे वाहतूक निर्बंध (Traffic Blocks) अत्यावश्यक होते; ही उभारणी प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने पार पाडण्यात आली.
पूर्ण झालेल्या पोलादी पुलांचा तपशील
| अ.क्र. क्र. |
स्थान |
पोलादी पुलाची लांबी (मीटरमध्ये) |
पोलादी पुलाचे वजन (MT मध्ये) |
| 1 |
राष्ट्रीय महामार्ग 53 वरून, सुरत |
70 |
673 |
| 2 |
भारतीय रेल्वेच्या वडोदरा-अहमदाबाद मुख्य मार्गावरून, नाडियाद जवळ |
100 |
1486 |
| 3 |
दिल्ली-मुंबई राष्ट्रीय द्रुतगती महामार्गावरून, वडोदरा जवळ |
230 (130 + 100) |
4397 |
| 4 |
दादरा आणि नगर हवेलीमध्ये, सिल्वासा जवळ |
100 |
1464 |
| 5 |
पश्चिम रेल्वेवरून, वडोदरा |
60 |
645 |
| 6 |
दोन DFCC मार्ग आणि दोन पश्चिम रेल्वे मार्गांवरून, सुरत |
100, 60 |
1432 |
| 7 |
दोन DFCC मार्गांवरून, वडोदरा जवळ |
70 |
674 |
| एकूण |
|
|
10,771 |
संबंधित प्रतिमा