प्रकाशन दिनांक: Tue, 21/01/2025 - 00:00
एनएचएसआरसीएलने मार्गाच्या महाराष्ट्र विभागासाठी ४० मीटर स्पॅनचा पहिला पूर्ण स्पॅन प्री-स्ट्रेस्ड काँक्रीट (PSC) बॉक्स गर्डर टाकला.
४० मीटर स्पॅनच्या पीएससी बॉक्स गर्डरचे वजन सुमारे ९७० मेट्रिक टन असून, तो भारतातील बांधकाम उद्योगातील सर्वात जड पीएससी बॉक्स गर्डर आहे. ४० मीटर स्पॅनचा हा गर्डर कोणत्याही बांधकाम सांध्याशिवाय, म्हणजेच एकाच तुकड्यात टाकला जात आहे, ज्यामध्ये ३९० घनमीटर काँक्रीट आणि ४२ मेट्रिक टन स्टीलचा वापर झाला आहे.
उड्डाणपुलाच्या बांधकामास गती देण्यासाठी, पायाभूत आणि अधिरचनेचे बांधकाम समांतरपणे हाती घेण्यात आले आहे.
सबस्ट्रक्चरचे म्हणजेच पाइल, पाइल कॅप, पियर आणि पियर कॅप यांचे काम प्रगतीपथावर असताना, सुपरस्ट्रक्चरसाठी, मार्गालगत फुल स्पॅन गर्डर आणि सेगमेंटल गर्डर कास्ट करण्यासाठी कास्टिंग यार्ड विकसित करण्यात आले आहेत, जेणेकरून कास्ट केलेल्या पियर कॅप्सवर अवजड यंत्रसामग्री वापरून ते लाँच करता येतील.
सुपरस्ट्रक्चरसाठीचे बहुतेक गर्डर ४० मीटर लांबीचे फुल स्पॅन असतील, तथापि, ज्या ठिकाणी जागेची मर्यादा आहे, तेथे प्रीकास्ट सेगमेंटचे सेगमेंटल लाँचिंग वापरले जाईल. सेगमेंटल गर्डरपेक्षा फुल स्पॅन गर्डरला प्राधान्य दिले जाते कारण फुल स्पॅन गर्डर लाँचिंगची प्रक्रिया सेगमेंटल गर्डर लाँचिंगपेक्षा दहा पटीने अधिक जलद आहे.
गर्डरच्या कास्टिंगसाठी, महाराष्ट्रात शिलफाटा आणि गुजरात-महाराष्ट्र सीमेदरम्यान मार्गालगत १३ कास्टिंग यार्ड विकसित केले जात आहेत.
त्यापैकी ३ (२ सेगमेंट कास्टिंगसाठी आणि एक फुल स्पॅन बॉक्स गर्डरसाठी) आतापर्यंत कार्यान्वित करण्यात आले आहेत.
दर्जेदार गर्डरचे जलद कास्टिंग करण्यासाठी, प्रत्येक कास्टिंग यार्डमध्ये रिबार केज बनवण्यासाठी जिग्स, हायड्रॉलिकली ऑपरेटेड प्रीफॅब्रिकेटेड मोल्ड्ससह कास्टिंग बेड्स, बॅचिंग प्लांट्स, ॲग्रीगेट स्टॅकिंग एरिया, सिमेंट सायलो, गुणवत्ता प्रयोगशाळा आणि कामगार शिबिरे यांसारख्या सुविधा विकसित केल्या जात आहेत.
फुल स्पॅन प्री-कास्ट बॉक्स गर्डर स्ट्रॅडल कॅरियर, ब्रिज लॉन्चिंग गँट्री, गर्डर ट्रान्सपोर्टर आणि लॉन्चिंग गँट्री यांसारख्या अवजड यंत्रसामग्रीचा वापर करून लॉन्च केले जातील.
गर्डर्सच्या उभारणीसाठी त्यांचा अखंड पुरवठा सुनिश्चित करण्याकरिता, 'बॉक्स गर्डर्स'ची निर्मिती (कास्टिंग) कास्टिंग यार्ड्समध्ये आगाऊ केली जाईल आणि त्यांची पद्धतशीरपणे साठवणूक केली जाईल.
एप्रिल २०२१ पासून या प्रकल्पाच्या गुजरात विभागामध्ये अशाच प्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे; ज्यामुळे येथील 'व्हायडक्ट'च्या (उन्नत मार्गाच्या) बांधकामात लक्षणीय प्रगती साध्य झाली असून, २५५ किलोमीटर लांबीचे व्हायडक्ट बांधकाम यापूर्वीच पूर्ण झाले आहे. महाराष्ट्र विभागामध्ये एकूण १३५ किलोमीटरचा उन्नत मार्ग समाविष्ट आहे. यामध्ये उल्हास, वैतरणा, जगणी आणि खारबाओ यांसारख्या ४ प्रमुख नदी पुलांचा; राष्ट्रीय महामार्ग, DFCC आणि भारतीय रेल्वे मार्गांवरून जाणाऱ्या ११ विशेष पुलांचा/क्रॉसिंग्जचा; ठाणे, विरार आणि बोईसर येथील तीन बुलेट ट्रेन स्थानकांचा; तसेच ७ डोंगराळ बोगद्यांचा समावेश आहे.