प्रकाशन दिनांक: 02-01-2026

बुलेट ट्रेन मध्यमवर्गासाठी परवडणारी प्रवास सेवा देईल: अश्विनी वैष्णव

MAHSR प्रकल्पामुळे कॉरिडॉर परिसरात आर्थिक वाढ आणि रोजगार निर्मिती होणार

मुंबई-अहमदाबाद प्रवास बुलेट ट्रेनने फक्त 1 तास 58 मिनिटांत पूर्ण होणार

रेल्वे, माहिती व प्रसारण तसेच इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्री श्री अश्विनी वैष्णव यांनी महाराष्ट्रातील पालघर येथे बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टनेलच्या ब्रेकथ्रूची घोषणा केली. हा या राज्यातील प्रकल्पाचा पहिला माउंटन टनेल आहे. हा ब्रेकथ्रू सुमारे 1.5 किमी लांबीच्या माउंटन टनेल (MT-5) मध्ये साध्य करण्यात आला असून, तो पालघर जिल्ह्यातील सर्वात लांब टनेलपैकी एक आहे. हा टनेल विरार आणि बोईसर बुलेट ट्रेन स्थानकांदरम्यान स्थित आहे.

MT-5 टनेलचे उत्खनन दोन्ही बाजूंनी करण्यात आले आणि अत्याधुनिक ड्रिल व ब्लास्ट तंत्रज्ञानाचा वापर करून ते 18 महिन्यांत पूर्ण करण्यात आले. या पद्धतीमुळे उत्खननादरम्यान जमिनीच्या वर्तनाचे रिअल-टाइम निरीक्षण करता येते आणि प्रत्यक्ष परिस्थितीनुसार शॉटक्रिट, रॉक बोल्ट आणि लॅटिस गर्डर्स यांसारख्या सपोर्ट सिस्टीमचा वापर करता येतो. संपूर्ण टनेलिंग प्रक्रियेदरम्यान वायुवीजन, अग्निसुरक्षा आणि सुरक्षित प्रवेश-निर्गम यांसारख्या सर्व आवश्यक सुरक्षा उपायांचे काटेकोरपणे पालन करण्यात आले.

यापूर्वी, ठाणे आणि बीकेसी दरम्यान सुमारे 5 किमी लांबीचा पहिला भूमिगत टनेल सप्टेंबर 2025 मध्ये पूर्ण झाला होता. मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल (MAHSR) प्रकल्पाची एकूण लांबी 508 किमी आहे, ज्यामध्ये 27.4 किमी टनेलचा समावेश आहे. यापैकी 21 किमी भूमिगत टनेल आणि 6.4 किमी पृष्ठभागावरील टनेल आहेत. या प्रकल्पात एकूण आठ माउंटन टनेल आहेत, ज्यापैकी सात टनेल महाराष्ट्रात असून त्यांची एकत्रित लांबी सुमारे 6.05 किमी आहे, तर गुजरातमध्ये 350 मीटर लांबीचा एक टनेल आहे.

केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की बुलेट ट्रेन प्रकल्प मोठ्या प्रमाणात रोजगार निर्माण करत आहे आणि संचालनादरम्यानही अतिरिक्त संधी उपलब्ध करून देईल. प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर मुंबई आणि अहमदाबाद दरम्यानचा प्रवास वेळ फक्त 1 तास 58 मिनिटांवर येईल, ज्यामुळे प्रमुख व्यावसायिक केंद्रांची अर्थव्यवस्था एकमेकांशी जोडली जाईल.

हा प्रकल्प कॉरिडॉर परिसरात आर्थिक क्रियाकलापांना चालना देईल, ज्ञान हस्तांतरण सुलभ करेल आणि नवीन औद्योगिक व आयटी हबच्या विकासाला प्रोत्साहन देईल. केंद्रीय मंत्र्यांनी नमूद केले की हा प्रकल्प दीर्घकालीन आर्थिक लाभ देईल आणि मध्यमवर्गीयांच्या अपेक्षांनुसार आरामदायक व परवडणारी प्रवास सुविधा उपलब्ध करून देईल.

केंद्रीय मंत्र्यांनी हेही अधोरेखित केले की प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर रस्ते वाहतुकीच्या तुलनेत कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जनात सुमारे 95 टक्क्यांनी घट होईल.

महाराष्ट्रात सात माउंटन टनेलवर काम सुरू आहे. MT-1 (820 मीटर) मध्ये 15 टक्के काम पूर्ण झाले आहे, तर MT-2 (228 मीटर) वर प्राथमिक काम सुरू आहे. MT-3 (1,403 मीटर) मध्ये 35.5 टक्के आणि MT-4 (1,260 मीटर) मध्ये 31 टक्के प्रगती झाली आहे. MT-6 (454 मीटर) मध्ये 35 टक्के आणि MT-7 (417 मीटर) मध्ये 28 टक्के काम पूर्ण झाले आहे, ज्यामुळे महाराष्ट्रातील माउंटन टनेलची एकूण लांबी सुमारे 6 किमी झाली आहे.

MAHSR प्रकल्प सुमारे 508 किमी लांबीचा आहे, ज्यामध्ये 352 किमी गुजरात व दादरा आणि नगर हवेलीमध्ये आणि 156 किमी महाराष्ट्रात आहे. हा कॉरिडॉर साबरमती, अहमदाबाद, आनंद, वडोदरा, भरुच, सूरत, बिलिमोरा, वापी, बोईसर, विरार, ठाणे आणि मुंबई यांसारख्या प्रमुख शहरांना जोडेल, ज्यामुळे भारताच्या वाहतूक पायाभूत सुविधांमध्ये मोठा बदल घडेल.