प्रकाशन दिनांक: 21-12-2023
गुजरात राज्यातील अहमदाबाद येथील साबरमती मल्टी-मोडल ट्रान्झिट हब इमारतीमध्ये (Renewable Energy Service Company) RESCO पद्धतीअंतर्गत ७०० kWp क्षमतेचा सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारण्यात आला आहे.
साबरमती हब ही एक बहु-माध्यमी (मल्टी-मोडल) वाहतूक इमारत आहे. ही इमारत HSR (हाय-स्पीड रेल) प्रणालीला रेल्वे स्थानक, मेट्रो, BRT आणि रस्ते वाहतूक यांसारख्या इतर वाहतूक माध्यमांशी अखंडपणे जोडण्याचे काम करेल.
मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉर प्रकल्पाची अंमलबजावणी करणाऱ्या 'नॅशनल हाय-स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड' (NHSRCL) या कंपनीने, RESCO पद्धतीअंतर्गत 'नेट-मीटरिंग'साठी मंजुरी मिळवणारी गुजरात राज्यातील पहिली संस्था होण्याचा मान मिळवला आहे. तसेच, त्यांना 'गुजरात ऊर्जा विकास संस्थेकडून' (GEDA) या संदर्भात नोंदणी प्रमाणपत्रही प्राप्त झाले आहे.
या धोरणात्मक उपक्रमामुळे भांडवली खर्चामध्ये (Capex) लक्षणीय बचत झाली आहे. छतावर सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारण्यासाठी जो खर्च आला असता, त्यामध्ये तब्बल २.७३ कोटी रुपयांची बचत साध्य झाली आहे.
या सौर ऊर्जा प्रकल्पाद्वारे दरवर्षी सुमारे १० लाख युनिट्स 'हरित ऊर्जेची' (Green Energy) निर्मिती होण्याची अपेक्षा आहे. विशेष म्हणजे, पुढील २५ वर्षांच्या दीर्घ कालावधीसाठी NHSRCL ला या प्रकल्पासाठी कोणताही भांडवली खर्च किंवा देखभालीचा खर्च करावा लागणार नाही.
RESCO पद्धतीअंतर्गत राबवण्यात आलेल्या या 'सौर फोटोव्होल्टाइक' (PV) प्रकल्पासाठी, पुढील २५ वर्षांकरिता ३.९ रुपये प्रति युनिट या अत्यंत किफायतशीर दराने करार करण्यात आला आहे. हा दर सध्याच्या वीज वितरण कंपनीच्या (DISCOM) सुमारे ११ रुपये प्रति युनिट या दरापेक्षा खूपच कमी आहे. यावरूनच, नवीकरणीय ऊर्जा उपायांचा स्वीकार करणे किती आर्थिकदृष्ट्या व्यवहार्य आणि दीर्घकालीन फायदेशीर आहे, हे अधोरेखित होते.
NHSRCL चा हा दूरदृष्टीकोन केवळ एका हरित भविष्याकडे टाकलेले एक महत्त्वपूर्ण पाऊलच नाही, तर ऊर्जा वापराच्या क्षेत्रात शाश्वत पद्धतींचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांचा अवलंब करण्यासाठी इतर संस्थांसमोर एक आदर्श (दाखला) निर्माण करणाराही ठरला आहे. शिवाय, आपल्या पहिल्या 'छतावरील सौर ऊर्जा प्रकल्पाची' (Roof-Top Solar project) नोंदणी पूर्ण झाल्यामुळे, NHSRCL आता आपल्या संपूर्ण मार्गावरील स्थानके, इमारती, डेपो आणि शेड्समध्ये अशाच प्रकारचे आणखी प्रकल्प राबवण्यासाठी सज्ज झाले आहे.