प्रकाशन दिनांक: 05-10-2023

नॅशनल हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (NHSRCL) आज मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल कॉरिडॉर प्रकल्पासाठीच्या डोंगराळ बोगद्याचे काम पूर्ण करून एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. हा पहिलाच असा डोंगराळ बोगदा आहे, ज्याचे काम अवघ्या १० महिन्यांच्या अल्प कालावधीत पूर्ण करण्यात आले आहे.

हा बोगदा गुजरातच्या वलसाड जिल्ह्यातील उमरगाव तालुक्यामधील 'झरोली' गावापासून सुमारे १ किलोमीटर अंतरावर स्थित आहे. या बोगद्याच्या रचनेत मुख्य बोगदा, बोगद्याचे प्रवेशद्वार (पोर्टल) आणि 'टनेल एन्ट्रन्स हूड' (प्रवेशद्वारावरील आच्छादन) यांसारख्या इतर जोडणाऱ्या संरचनांचा समावेश आहे.

या बोगद्याचे बांधकाम 'न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड' (NATM) या पद्धतीचा वापर करून केले जात आहे. या पद्धतीमध्ये खालील कार्यपद्धतींचा समावेश होतो:

• बोगद्याच्या मुखावर (Tunnel face) छिद्रे पाडण्यासाठी खुणा करणे
• छिद्रे पाडणे (ड्रिलिंग)
• स्फोटके भरणे
• नियंत्रित स्फोट घडवून आणणे
• 'मक' (स्फोटामुळे तुटलेले दगडांचे तुकडे) बाहेर काढणे
• प्राथमिक आधार संरचना बसवणे; यामध्ये प्रत्येक स्फोटानंतर भूगर्भशास्त्रज्ञाने केलेल्या खडकांच्या प्रकाराच्या मूल्यांकनानुसार, स्टीलच्या बरगड्या (ribs), लॅटिस गर्डर, शॉटक्रिट आणि रॉक बोल्ट्स यांचा समावेश असतो.

या डोंगराळ बोगद्याची ठळक वैशिष्ट्ये:

• बोगद्याची एकूण लांबी: ३५० मीटर
• बोगद्याचा व्यास: १२.६ मीटर
• बोगद्याची उंची: १०.२५ मीटर
• बोगद्याचा आकार: एका नळीसारखा (Single tube), घोड्याच्या नालेसारखा (Horse-shoe shaped)
• रुळांची संख्या: २ रुळ

अतिरिक्त माहिती

• MAHSR कॉरिडॉरमध्ये एकूण सात डोंगराळ बोगदे असतील, ज्यांचे बांधकाम NATM पद्धतीचा वापर करून केले जाईल.