प्रकाशन दिनांक: 30-09-2023
ही पूर्णपणे स्वयंचलित सुविधा MAHSR कॉरिडॉरसाठी ११६ किलोमीटरच्या दुहेरी मार्गावरील हाय-स्पीड रेल्वे ट्रॅककरिता 'ट्रॅक स्लॅब्स'चे उत्पादन करेल.
मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरच्या 'बॅलेस्ट-लेस' (खडीविरहित) ट्रॅक बांधकामासाठी आवश्यक असलेल्या ट्रॅक स्लॅब्सच्या उत्पादनाकरिता, एका नवीन 'ट्रॅक स्लॅब उत्पादन सुविधेचे' (TSMF) आज गुजरात राज्यातील आनंदजवळ उद्घाटन करण्यात आले.
ही सुविधा १ लाख चौरस मीटर क्षेत्रामध्ये विस्तारलेली असून, MAHSR प्रकल्पासाठी ४५,००० 'प्रीकास्ट ट्रॅक स्लॅब्स'चे उत्पादन करण्यासाठी येथे अत्याधुनिक तंत्रज्ञान सज्ज करण्यात आले आहे. नागरी बांधकामांना सुरुवात झाल्यापासून अवघ्या आठ महिन्यांच्या कालावधीत ही संपूर्ण सुविधा उभारण्यात आली आहे. या सुविधेमध्ये ६० उच्च-अचूकता (high-precision) असलेले साचे (moulds) बसवण्यात आले आहेत, ज्यांच्या साहाय्याने दररोज ६० ट्रॅक स्लॅब्सचे उत्पादन करणे शक्य होते. प्रति किलोमीटर ट्रॅकसाठी साधारणपणे २०० ट्रॅक स्लॅब्सची आवश्यकता असते. ट्रॅक बसवण्याचे काम अखंडपणे पार पडावे यासाठी, या सुविधेमध्ये ९,००० ट्रॅक स्लॅब्स साठवून ठेवण्याची क्षमता आहे.
ही ट्रॅक स्लॅब उत्पादन सुविधा 'काँक्रीट वितरण प्रणाली'सह (Concrete Distribution System) पूर्णपणे स्वयंचलित आहे. स्लॅब्सच्या उत्पादनाला पूरक ठरणाऱ्या विविध अनुषंगिक सुविधाही येथे उपलब्ध आहेत; यामध्ये पूर्णपणे स्वयंचलित 'रिबार प्रोसेसिंग मशीन्स', 'केज फॅब्रिकेशन'साठी (सळ्यांचे सांगाडे बनवण्यासाठी) 'रिबार यार्ड', RO प्लांट, बॉयलर प्लांट, 'क्युरिंग पॉन्ड्स' (काँक्रीट पक्के करण्यासाठीचे हौद), 'इलेक्ट्रिक ओव्हरहेड ट्रॅव्हलिंग' (EOT) क्रेन, 'गँट्री क्रेन' इत्यादींचा समावेश आहे. उत्पादन शेड, रिबार शेड आणि स्टोअर यांसारख्या प्रमुख विभागांमध्ये बसवण्यात आलेल्या EOT आणि गँट्री क्रेनमुळे ट्रॅक स्लॅबच्या घटकांची हाताळणी यांत्रिक पद्धतीने आणि सुलभतेने करणे शक्य होते.
उत्पादनाला सुरुवात होण्यापूर्वी येथे एक प्रशिक्षण आणि प्रमाणीकरण (Training & Certification) अभ्यासक्रम आयोजित करण्यात आला होता. यामध्ये जपानमधील तज्ञांनी (जपानच्या JARTS या प्रशिक्षण आणि प्रमाणीकरण संस्थेमार्फत आलेले) भारतीय अभियंत्यांना, जपानमध्ये अवलंबल्या जाणाऱ्या कार्यपद्धतींवर आधारित प्रशिक्षण दिले.
गुजरात राज्यातील MAHSR कॉरिडॉरच्या २३६ किलोमीटर लांबीच्या ट्रॅकसाठी आवश्यक असलेल्या ट्रॅक स्लॅब्सच्या बांधकामाकरिता, सुरत जिल्ह्या जवळील 'किम' (Kim) गावामध्ये आणखी एका ट्रॅक स्लॅब उत्पादन सुविधेची उभारणी सध्या सुरू आहे.
NHSRCL बद्दल
'नॅशनल हाय-स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड' (NHSRCL) या कंपनीची स्थापना १२ फेब्रुवारी २०१६ रोजी 'कंपनी कायदा, २०१३' अंतर्गत करण्यात आली. भारतामध्ये हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरसाठी वित्तपुरवठा करणे, त्याचे बांधकाम करणे, त्याची देखभाल करणे आणि त्याचे व्यवस्थापन करणे, हे या कंपनीचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
या कंपनीची रचना 'विशेष उद्देश वाहन' (Special Purpose Vehicle) म्हणून संयुक्त क्षेत्रात करण्यात आली असून, यामध्ये रेल्वे मंत्रालयामार्फत केंद्र सरकार आणि गुजरात व महाराष्ट्र या दोन राज्य सरकारांचा समभाग सहभाग (Equity Participation) आहे.
संबंधित प्रतिमा