प्रकाशन दिनांक: 06-03-2021
महिलांना उत्पन्न मिळवून देण्यास मदत करण्याच्या उद्देशाने ‘BRUDHEE’ (ब्रुधी) नावाचा एक बचत गट नोंदणीकृत करण्यात आला आहे.
नॅशनल हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (NHSRCL) च्या अधिपत्याखाली कार्यरत असलेल्या ‘Vegshakti Mahila Kalyan Sangathan’ (VMKS) या महिला संस्थेने, आज गुजरातच्या आनंद जिल्ह्यातील प्रकल्पबाधित कुटुंबांमधील महिलांना २१ शिलाई मशीनचे वाटप केले.
प्रकल्पबाधित लोकांसाठी राबवण्यात येत असलेल्या ‘उत्पन्न पुनर्संचय कार्यक्रम’ (Income Restoration Programme) अंतर्गत, NHSRCL ने ‘ग्रामीण स्वयंरोजगार प्रशिक्षण संस्था’ (RSETI) च्या माध्यमातून, आनंद जिल्ह्यातील बोरियावी आणि समरखा गावांमधील महिलांसाठी एक महिन्याचा, पूर्णपणे मोफत ‘शिलाई आणि टेलरिंग’ प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित केला होता. हे अभ्यासक्रम महिलांमध्ये विविध कौशल्ये विकसित करण्याच्या आणि त्यांना उत्पन्न मिळवून देऊन ‘आत्मनिर्भर’ बनवण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आले आहेत.
या महिलांना उत्पन्न मिळवून देण्यास मदत करण्याच्या दृष्टीने, ‘दीनदयाल अंत्योदय योजना - राष्ट्रीय शहरी उपजीविका अभियान’ (DAY-NULM) अंतर्गत, आनंद जिल्ह्यामध्ये ‘BRUDHEE’ (Bullet Rural & Urban Development by Holistic Entrepreneurial Education) नावाचा एक बचत गट देखील नोंदणीकृत करण्यात आला आहे.
NHSRCL, ‘बांधकाम कौशल्य प्रशिक्षण संस्था’ (CSTI) च्या सहयोगाने प्रकल्पबाधित कुटुंबांसाठी बांधकाम-संबंधित प्रशिक्षण कार्यक्रम देखील आयोजित करत आहे. सध्या ३४ हून अधिक प्रशिक्षणार्थी CSTI मध्ये बांधकाम-संबंधित प्रशिक्षण घेत असून, याद्वारे ते आपली कौशल्ये आणि रोजगारक्षमता वृद्धिंगत करत आहेत.
या कार्यक्रमाला NHSRCL चे व्यवस्थापकीय संचालक (MD) श्री. अचल खरे आणि VMKS च्या अध्यक्षा श्रीमती... उपस्थित होत्या.
सरिता खरे, भूसंपादन अधिकारी – आनंद जिल्हा, CPM/NHSRCL/वडोदरा.
या प्रसंगी बोलताना NHSRCL चे व्यवस्थापकीय संचालक, श्री. अचल खरे म्हणाले: “NHSRCL ची भूसंपादन प्रक्रिया केवळ नुकसानभरपाई, पुनर्वसन आणि पुनर्स्थापना (R&R) सहाय्य इत्यादींच्या देयकापुरती मर्यादित नाही; तर यामध्ये प्रकल्पबाधित व्यक्तींसाठी कौशल्य विकास, उत्पन्नाची पुनर्स्थापना करण्यासाठी प्रशिक्षणात सुधारणा, तसेच उपजीविकेची पुनर्स्थापना आणि उत्पन्न निर्मितीच्या संधींचा विकास यांचाही समावेश आहे. सर्व प्रकल्पबाधित व्यक्तींना (PAPs) उपलब्ध पर्यायांबद्दल संपूर्ण माहिती मिळावी आणि त्यांना यात सहभागी होण्याची पुरेशी संधी दिली जावी, हे सुनिश्चित करण्यासाठी व्यापक स्तरावर संवाद आणि सहभाग उपक्रम राबवले जात आहेत.”
मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल प्रकल्पातील ३०० हून अधिक प्रकल्पबाधित व्यक्तींना (ज्यापैकी २६९ गुजरात राज्यातील आहेत) ‘उत्पन्न पुनर्स्थापना योजने’ (Income Restoration Plan) अंतर्गत आयोजित या प्रशिक्षण कार्यक्रमांचा लाभ मिळाला आहे; आणि यापैकी १०० हून अधिक व्यक्तींना आतापर्यंत रोजगार मिळाला आहे किंवा त्यांनी स्वतःचा व्यवसाय सुरू केला आहे.
MAHSR (मुंबई-अहमदाबाद हाय स्पीड रेल) मार्गालगतच्या विविध गावांमध्ये बांधकाम कौशल्ये, हॉटेल व्यवस्थापन, Python वापरून डेटा ॲनालिटिक्स, मोबाईल दुरुस्ती, दुचाकी दुरुस्ती, इलेक्ट्रिशियन अभ्यासक्रम इत्यादींसारखे अनेक प्रशिक्षण कार्यक्रम राबवले जात आहेत. या मार्गालगतच्या विविध जिल्ह्यांमधील प्रशिक्षण संस्था आणि प्रशिक्षण कार्यक्रमांची यादी, या प्रशिक्षणांमध्ये सहभागी होण्यासाठीचे अर्ज आणि NHSRCL च्या संबंधित अधिकाऱ्यांचे संपर्क तपशील संस्थेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (website) उपलब्ध आहेत: www.nhsrcl.in.
अतिरिक्त माहिती:
NHSRCL च्या अधिपत्याखाली नोंदणीकृत असलेली ‘वेगशक्ती महिला कल्याण संघटना’ (VMKS) ही संस्था—जिच्यामध्ये NHSRCL च्या महिला अधिकारी आणि तेथे कार्यरत असलेल्या अधिकाऱ्यांच्या पत्नींचा समावेश आहे—तिने IITGN (गांधीनगर) येथील निवडक दोन विद्यार्थिनींना, त्यांच्या B.Tech अभ्यासाच्या चारही वर्षांसाठी, दरवर्षी प्रत्येकी ७५,०००/- रुपयांची शिष्यवृत्ती यापूर्वीच प्रदान केली आहे.
RSETI (आर-सेटी) म्हणजे ‘ग्रामीण स्वयंरोजगार प्रशिक्षण संस्था’ (Rural Self Employment Training Institutes). ग्रामीण विकास मंत्रालयाचा (MoRD) हा एक असा उपक्रम आहे, ज्या अंतर्गत देशातील प्रत्येक जिल्ह्यामध्ये एक समर्पित पायाभूत सुविधा उभारली जाते; ज्याचा उद्देश ग्रामीण तरुणांना उद्योजकता विकासाच्या दिशेने नेणारे प्रशिक्षण देणे आणि त्यांच्या कौशल्यांमध्ये वाढ (skill upgradation) करणे हा आहे.
RSETI चे व्यवस्थापन, भारत सरकार आणि राज्य सरकारांच्या सक्रिय सहकार्याने बँकांद्वारे केले जाते.