प्रकाशन दिनांक: 16-06-2025
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या सातत्यपूर्ण प्रगतीचा एक भाग म्हणून, गुजरातमध्ये भरूचजवळ DFC (डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉर) मार्गांवर १०० मीटर लांबीचा एक पोलादी पूल (Steel Bridge) यशस्वीरित्या उभारण्यात आला आहे. गुजरातमध्ये नियोजित असलेल्या १७ पोलादी पुलांपैकी आणि संपूर्ण कॉरिडॉरसाठी नियोजित असलेल्या २८ पुलांपैकी, या प्रकल्पासाठी पूर्ण झालेला हा आठवा पोलादी पूल आहे.
सुमारे १,४०० मेट्रिक टन वजन असलेला हा पूल १४.६ मीटर उंच असून त्याची रुंदी १४.३ मीटर आहे. या पुलाची निर्मिती (Fabrication) त्रिची येथील एका कार्यशाळेत करण्यात आली होती आणि विशेषरीत्या तयार केलेल्या ट्रेलरचा वापर करून तो घटनास्थळी (Site) नेण्यात आला. हा पूल पुढे सरकवून (Launch करून) जागेवर बसवण्यासाठी ८४ मीटर लांबीच्या 'लॉन्चिंग नोज'चा वापर करण्यात आला, ज्याचे वजन सुमारे ६०० मेट्रिक टन आहे.
या पुलाच्या निर्मिती प्रक्रियेत सुमारे ५५,३०० 'टॉर-शिअर टाईप हाय स्ट्रेंथ' (TTHS) बोल्ट्सचा वापर करण्यात आला. तसेच, C5 प्रणालीचे रंगकाम (Painting) आणि इलास्टोमेरिक बेअरिंग्जची रचना १०० वर्षांचे आयुर्मान लक्षात घेऊन करण्यात आली आहे. हा पूल घटनास्थळी जमिनीपासून १८ मीटर उंचीवर असलेल्या तात्पुरत्या आधारस्तंभांवर (Trestles) जोडण्यात आला होता; त्यानंतर, 'मॅक-अलॉय' बार्सचा वापर करून, प्रत्येकी २५० टन क्षमता असलेल्या २ अर्ध-स्वयंचलित जॅक्सच्या स्वयंचलित यंत्रणेद्वारे हा पूल पुढे ओढण्यात आला.
DFC मार्गांवर वाहतुकीसाठी काळजीपूर्वक नियोजित केलेल्या 'ट्रॅफिक ब्लॉक्स'च्या (वाहतूक थांबवण्याच्या वेळांच्या) मदतीने, पुलाचे हे प्रक्षेपण (Launching) अत्यंत काटेकोरपणे पार पाडण्यात आले. मालवाहतुकीत कमीत कमी व्यत्यय येईल याची काळजी घेत, त्याच वेळी सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी हे 'ब्लॉक्स' टप्प्याटप्प्याने अंमलात आणले गेले.
गुजरातमध्ये पूर्ण झालेल्या पोलादी पुलांचा तपशील:
| अ.क्र. क्र. |
स्थान |
पोलादी पुलाची लांबी (मीटरमध्ये) |
पोलादी पुलाचे वजन (MT मध्ये) |
| 1 |
राष्ट्रीय महामार्ग 53 वरून, सुरत |
70 |
673 |
| 2 |
भारतीय रेल्वेच्या वडोदरा-अहमदाबाद मुख्य मार्गावरून, नडियाद जवळ |
100 |
1486 |
| 3 |
दिल्ली-मुंबई राष्ट्रीय द्रुतगती महामार्गावरून, वडोदरा जवळ |
230 (130 + 100) |
4397 |
| 4 |
दादरा आणि नगर हवेलीमध्ये, सिल्वासा जवळ |
100 |
1464 |
| 5 |
पश्चिम रेल्वे मार्गावरून, वडोदरा |
60 |
645 |
| 6 |
दोन DFCC मार्ग आणि दोन पश्चिम रेल्वे मार्गांवरून, सुरत |
100, 60 |
2040 |
| 7 |
दोन DFCC मार्गांवरून, वडोदरा जवळ |
70 |
674 |
| 8 |
DFCC मार्गांवरून, भरूच जवळ |
100 |
1400 |
संबंधित प्रतिमा