प्रकाशन दिनांक: 23-12-2024

मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाने १०३ किमी लांबीच्या व्हायाडक्टच्या (उन्नत मार्गाच्या) दोन्ही बाजूंना २,०६,००० 'नॉईज बॅरियर्स' (ध्वनीरोधक भिंती) बसवून एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. प्रत्येक १ किमीच्या पट्ट्यासाठी, व्हायाडक्टच्या दोन्ही बाजूंना प्रत्येकी २,००० नॉईज बॅरियर्सची अत्यंत नियोजितपणे उभारणी करण्यात आली आहे.

हे नॉईज बॅरियर्स, बुलेट ट्रेनच्या संचालनादरम्यान ट्रेनमधून आणि इतर स्थापत्य रचनांमधून निर्माण होणारा आवाज कमी करण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आले आहेत. हे बॅरियर्स, ट्रेनमुळे निर्माण होणारा 'एरोडायनॅमिक' (हवेच्या प्रवाहामुळे निर्माण होणारा) आवाज, तसेच रुळांवरून धावणाऱ्या चाकांमुळे निर्माण होणारा आवाज परावर्तित करतात आणि विखुरतात. प्रत्येक बॅरियरची उंची २ मीटर आणि रुंदी १ मीटर असून, त्याचे वजन साधारणपणे ८३० ते ८४० किलो असते. निवासी आणि शहरी भागांमध्ये, ३ मीटर उंचीचे अधिक उंच नॉईज बॅरियर्स बसवण्यात आले आहेत. यामध्ये २ मीटरच्या काँक्रीट बॅरियरच्या वरच्या बाजूला अतिरिक्त १ मीटरचा अर्धपारदर्शक 'पॉलीकार्बोनेट पॅनेल' समाविष्ट आहे, जेणेकरून प्रवाशांना बाहेरचे दृश्य विनाअडथळा पाहता येईल.

या बॅरियर्सच्या निर्मितीला गती देण्यासाठी, सहा विशेष कारखाने उभारण्यात आले आहेत. यापैकी तीन कारखाने अहमदाबादमध्ये असून, सुरत, वडोदरा आणि आनंद येथे प्रत्येकी एक कारखाना स्थित आहे.

मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाने बांधकामाच्या मुख्य कामांमध्येही लक्षणीय प्रगती केली आहे. २४३ किमीहून अधिक लांबीच्या व्हायाडक्टचे बांधकाम पूर्ण झाले असून, त्यासोबतच ३५२ किमीचे 'पियर' (स्तंभ) बांधकाम आणि ३६२ किमीचे स्तंभांच्या पायाचे (फाउंडेशनचे) कामही पूर्ण झाले आहे. १३ नद्यांवर पूल बांधण्यात आले असून, पाच पोलादी (स्टील) पूल आणि दोन 'PSC' (प्री-स्ट्रेस्ड काँक्रीट) पुलांच्या माध्यमातून अनेक रेल्वे मार्ग आणि महामार्ग ओलांडण्यात आले आहेत.

गुजरातमध्ये रेल्वे रुळांच्या बांधकामाची गती जोरात सुरू असून, आनंद, वडोदरा, सुरत आणि नवसारी जिल्ह्यांमध्ये 'RC' (प्रबलित काँक्रीट) 'ट्रॅक बेड'चे (रुळांच्या तळाचे) बांधकाम प्रगतीपथावर आहे. ७१ 'ट्रॅक किमी' लांबीच्या RC ट्रॅक बेडचे बांधकाम पूर्ण झाले असून, व्हायाडक्टवर रेल्वे रुळांच्या जोडणीचे (वेल्डिंगचे) कामही सुरू झाले आहे.

महाराष्ट्रामध्ये, मुंबई बुलेट ट्रेन स्थानकासाठीचा पहिला काँक्रीट 'बेस-स्लॅब' (तळ-भाग) ३२ मीटर खोलीवर यशस्वीरित्या ओतण्यात आला आहे; ही खोली एखाद्या १०-मजली ​​इमारतीच्या उंचीइतकी आहे.

वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) आणि शिलफाटा दरम्यानच्या २१ किमी लांबीच्या बोगद्याचे काम प्रगतीपथावर आहे; मुख्य बोगद्याच्या बांधकामाला गती देण्यासाठी ३९४ मीटर लांबीचा 'मध्यवर्ती बोगदा' (ADIT) पूर्ण करण्यात आला आहे.

पालघर जिल्ह्यात 'न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड' (NATM) वापरून सात पर्वतीय बोगद्यांचे बांधकाम वेगाने सुरू आहे. गुजरात राज्यातील एकमेव पर्वतीय बोगद्याचे काम यापूर्वीच यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आले आहे.

या मार्गावरील १२ स्थानकांचे बांधकाम वेगाने सुरू असून, या स्थानकांची रचना विशिष्ट संकल्पनांवर (thematic elements) आधारित आणि ऊर्जा-कार्यक्षम वैशिष्ट्यांनी युक्त आहे. वापरकर्त्यांसाठी सोयीस्कर आणि ऊर्जेच्या बाबतीत सकारात्मक (energy-positive) असलेली ही स्थानके, शाश्वततेला प्राधान्य देत प्रवाशांना जागतिक दर्जाचा अनुभव देण्यासाठी तयार करण्यात आली आहेत.

“मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्प हा अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि पर्यावरणीय बाबींचा मेळ घालून, वेगवान रेल्वे पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रात नवनवे मापदंड प्रस्थापित करत आहे. हा प्रकल्प केवळ दळणवळणातच क्रांती घडवून आणत नाही, तर त्यातून हजारो रोजगार निर्मिती, स्थानिक उद्योगांचा विकास आणि प्रादेशिक पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा यांसारखे महत्त्वपूर्ण सामाजिक व आर्थिक लाभही निर्माण होत आहेत. प्रवासाचा वेळ कमी करणे, प्रवासाची सुलभता वाढवणे आणि प्रादेशिक विकासाला चालना देणे यासाठीही हा प्रकल्प उपयुक्त ठरेल; तसेच गुजरात आणि महाराष्ट्र या दोन्ही राज्यांमध्ये आर्थिक विकासाला गती देण्याचे आणि जीवनमानाचा दर्जा उंचावण्याचे सामर्थ्य या प्रकल्पामध्ये आहे.” - श्री. विवेक कुमार गुप्ता, व्यवस्थापकीय संचालक, NHSRCL