प्रकाशन दिनांक: 04-12-2024

मुंबई बुलेट ट्रेन स्थानकाचा पहिला काँक्रीटचा तळ-स्लॅब (base slab) ३० नोव्हेंबर २०२४ रोजी जमिनीच्या पातळीपासून सुमारे ३२ मीटर खोलीवर टाकण्यात आला आहे; ही खोली १० मजली इमारतीच्या उंचीइतकी आहे.

हे स्थानक 'बॉटम-अप' (तळाकडून-वर) पद्धतीने बांधले जात आहे. याचा अर्थ असा की, उत्खननाचे काम जमिनीच्या पातळीपासून सुरू झाले असून, काँक्रीटचे काम पायापासून (foundation) सुरू करण्यात आले आहे.

हा स्लॅब ३.५ मीटर खोल असून, त्याची लांबी सुमारे ३० मीटर आणि रुंदी २० मीटर आहे. स्थानकासाठी टाकल्या जाणाऱ्या एकूण ६९ स्लॅब्सपैकी हा पहिला स्लॅब आहे; हा स्लॅब बुलेट ट्रेन स्थानकाच्या बांधकामाचा सर्वात खोल थर (level) म्हणून काम करेल.

या स्लॅबविषयी काही रंजक तथ्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• ६८१ मेट्रिक टन (MT) उच्च दर्जाच्या स्टीलचे मजबुतीकरण (Reinforcement)
• ६२०० 'रीबार कपलर'चा (rebar couplers) वापर
• २२५४ घनमीटर M60 दर्जाचे काँक्रीट
• ४२८३ मेट्रिक टन 'ॲग्रीगेट्स' (खडी/दगड)
• काँक्रीटचा पुरवठा प्रत्येकी १२० घनमीटर (m3) क्षमता असलेल्या दोन 'इन-सिटू बॅचिंग प्लांट्स'द्वारे केला जात आहे. काँक्रीट टाकताना त्याचे तापमान २५ अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी ठेवण्यासाठी, 'इन-सिटू' (जागीच उभारलेल्या) बर्फ आणि चिलर प्लांट्सच्या साहाय्याने तापमानावर नियंत्रण ठेवण्यात आले.
• स्लॅब टाकण्यापूर्वी जलरोधकतेसाठी (waterproofing) आवश्यक त्या सर्व उपाययोजनांची खात्री करण्यात आली आहे.

मुंबई बुलेट ट्रेन स्थानकाविषयी:

महाराष्ट्रातील वांद्रे-कुर्ला संकुलात (Bandra Kurla Complex) स्थित असलेले मुंबई बुलेट ट्रेन स्थानक, मुंबई-अहमदाबाद HSR (हाय-स्पीड रेल) ​​मार्गावरील एकमेव भूमिगत (underground) स्थानक आहे.

या स्थानकाचा प्लॅटफॉर्म जमिनीच्या पातळीपासून सुमारे २४ मीटर खोलीवर नियोजित करण्यात आला आहे. या स्थानकात प्लॅटफॉर्म, 'कॉन्कोर्स' (प्रतीक्षा कक्ष/प्रवेश दालन) आणि 'सर्व्हिस फ्लोअर' (सेवा मजला) असे एकूण तीन मजले असतील. या कामासाठी जमिनीच्या पातळीपासून ३२ मीटर खोलीपर्यंत उत्खनन केले जात आहे.

या स्थानकात एकूण ६ प्लॅटफॉर्म असतील आणि प्रत्येक प्लॅटफॉर्मची लांबी अंदाजे ४१५ मीटर असेल (जी १६ डब्यांच्या बुलेट ट्रेनला सामावून घेण्यासाठी पुरेशी आहे).

येथे प्रवेश आणि बाहेर पडण्यासाठी दोन मार्ग (एन्ट्री/एक्झिट पॉइंट्स) नियोजित करण्यात आले आहेत; यांपैकी एक मार्ग जवळच्या 'मेट्रो मार्ग २-बी' (Line 2B) वरील मेट्रो स्थानकाकडे जाण्यासाठी, तर दुसरा मार्ग MTNL इमारतीच्या दिशेने असेल.

या स्थानकाचे नियोजन अशा प्रकारे करण्यात आले आहे की, कॉनकोर्स (प्रवेश दालन) आणि प्लॅटफॉर्म या दोन्ही स्तरांवर प्रवाशांच्या हालचालींसाठी तसेच विविध सुविधांसाठी पुरेशी जागा उपलब्ध होईल.

नैसर्गिक प्रकाशासाठी येथे विशेष 'स्कायलाईट'ची (छतावरील खिडक्यांची) तरतूद करण्यात आली आहे.